Kiedy dokładnie powstał Kościół Mariacki nie wiemy, słyszymy o nim podczas procesu o Patronat Mysłowicki w latach 1393-1397. Był to dość masywny kościół z piaskowca w stylu gotyckim, który wówczas obowiązywał. Pierwsze lata po wybudowaniu kościoła upływały spokojnie. Niestety kolejne lata nie były łatwe, bardzo często domy jak i kościół ulegały zniszczeniom. Czasem strawił je pożar, a czasem zostały splądrowane i zniszczone.

Po raz pierwszy pomysł budowy nowego kościoła został przedstawiony w 1856 roku. Patron Tiele-Winkler, który był protestantem, zgodził się i oświadczył gotowość ofiar na ten cel, ale pod warunkiem że stary kościół zostanie przekazany protestantom. Oczywiście nie mógł się na to zgodzić proboszcz Ludwik Markiewka, by po tylu wiekach kościół mariacki przeszedł w ręce protestantów.

Niestety kościół mający rozmiary 22 x 9,5 m stawał się coraz mniejszy dla wzrastającej liczby Parafian. Ks. Markiewska złożył w 1857 roku wniosek do starosty bytomskiego von Tieschowitza aby zarządził wspólną konferencję interesantów i polecił budowniczemu wykonać rysunek i kosztorys budowy. Niestety nie doszli do porozumienia i nic z tego nie wyszło. W marcu 1859 Ks. Markiewka zmarł, a jego następca Ks. Józef Troska nie miał czego kontynuować. Ks. Troska zmarł w 1867 pozostawiając zapis pewnej kwoty na cel budowy nowego kościoła.

Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa przejął główną rolę w parafii, kościół mariacki stał się filialnym. Pierwsze misje po wybudowaniu nowego kościoła odbyły się w 1894 roku, a odprawili je ojcowie franciszkanie z Góry Św. Anny. Na przełomie wieków odbyło się w Mysłowicach szczególne i rzadkie nabożeństwo z okazji przywitania nowego stulecia. Przez trzy dni poprzedzające nowe stulecie odprawiono triduum, a w sylwestra o północy odbyła się uroczysta Msza przy wypełnionym po brzegi kościele.

Po II wojnie światowej kościół chwilowo zaczął się cieszyć względną swobodą. Niestety na przełomie lat 40. i 50. nie było już tak dobrze, zakazano działalności Caritas, wkrótce aresztowano Prymasa Wyszyńskiego, kościół w tej atmosferze postępującego społecznego upadku nie działał lecz wegetował.

W parafii Serca Pana Jezusa substytutem (zastępcą proboszcza) został ks. Władysław Marchlewicz, parafia wreszcie dostała stałego duszpasterza, gdyż ks. Matuszek wędrował po Europie, a to on cały czas był prawowitym proboszczem. Jednak nawet ks. Marchlewicz niewiele mógł zdziałać, liczba wiernych malała. Kościoły mariacki i Świętego Krzyża pustoszały.

Najstarszym mysłowickim cmentarzem był bez wątpienia teren wokół kościółka Świętego Krzyża, ponieważ ten kościół był pierwszym w naszym mieście. Cmentarz ten był dużo większy niż obecny teren przy kościółku, na którym znajduje się obelisk upamiętniający to miejsce pochówku. Grzebano tam ludzi przez kilka wieków, jednak, gdy powstał drugi cmentarz, a miało to miejsce już w XIV wieku, to grzebanie tutaj zostało ograniczone.

Drugim cmentarzem był teren przy Kościele Mariackim. Był dużo większy i znajdował się tam, gdzie obecnie jest polanka pomiędzy Kościołem Mariackim a probostwem.